Theo chuyên gia tâm lý: Đứa trẻ hay làm mẹ bực mình là đứa giống mẹ nhất

Theo chuyên gia tâm lý: Đứa trẻ hay làm mẹ bực mình là đứa giống mẹ nhất

Chúng ta đều cho rằng đứa con nào giống mình thì sẽ ít làm cho mình lo nhất. Nhưng trong thực tế thì nó lại ngược lại, chính những đứa trẻ hay làm cha mẹ bực mình là những đứa trẻ giống bố mẹ nhất. Đây có lẽ là một phát hiện bất ngờ mà ít ai nghĩ đến.

Nhìn từ góc độ tâm lý, từ khi trẻ còn rất bé, tất tần tật những gì bố mẹ làm đều luôn trong tầm ngắm của trẻ, in sâu vào tiềm thức chúng. Vào giai đoạn niên thiếu, tất cả những thông tin mà trẻ thu thập từ bố mẹ sẽ được “mã hóa” và quy tụ, góp phần hình thành nên tính cách ở trẻ. Đó là lý tại sao trẻ chúng ta thấy trẻ có xu hướng bắt chước hành vi của bố mẹ từ lối nói chuyện đến cách họ phản ứng trước mọi việc.

Mà ngay đến cả tâm trạng của cha mẹ cũng ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển tâm lý của trẻ nhỏ. Đứa trẻ thừa hưởng nhiều nét tính cách giống bố mẹ nhất, như một lẽ đương nhiên sẽ có những suy nghĩ, cách ứng xử tương tự bố mẹ trong nhiều tình huống, hoàn cảnh… Mâu thuẫn xảy ra khi bố mẹ phát hiện cái đứa giống mình nhất đang đi vào vết xe đổ của mình ngày xưa.

Cũng giống như một bản năng, và chúng ta luôn ra tay kịp thời để ngăn chặn trẻ, không cho chúng lặp lại những điều sai trái đã từng khiến cho chúng ta phải ân hận trong quá khứ. Đôi khi, sự “can thiệp” thô bạo của bố mẹ trong tình huống này sẽ đẩy mọi việc đi quá xa, gây tổn thương cho trẻ mà không mang lại bất kỳ hiệu quả giáo dục nào. Đồng thời bố mẹ cũng cảm thấy bực tức và không thoải mái bởi sự phản kháng dữ dội của trẻ.

Đôi khi người Việt chúng ta lúc nào cũng có quan niệm rằng “cá không ăn muối cá ươn”. Quan niệm đó đi sâu vào tận giường ngủ của mỗi gia đình. Chúng ta mặc định rằng lời khuyên của cha mẹ luôn luôn đúng với con cái bởi chúng ta đã trải qua nhiều vấp ngã, thất bại và đó là những bài học xương máu đến từ thực tiễn. Tuy nhiên, trước khi áp đặt con phải tin điều mình nói là đúng, cha mẹ cần hiểu rằng:

Tâm lý “úm” con, sợ con thất bại sẽ làm một đứa trẻ mãi mãi có tư duy nhỏ bé trong cái xác trưởng thành. Đứa trẻ sẽ không biết đi nếu bạn sợ nó té đau; sẽ không biết tự nấu cho bản thân một bữa ăn ngon nếu ngày thường mẹ sợ con bỏng không dám cho đứng bếp; sẽ không dám tự ra quyết định nếu đứng trước mỗi ngã rẽ quan trọng của cuộc đời đã có bố mẹ quyết thay.

Đa phần các ông bố bà mẹ đều sợ con mắc sai lầm nên đã giúp con, thậm chí là bắt ép con phải đi theo những con đường của mình đã vẽ sẵn mà quên rằng sai lầm là cơ hội giúp cho trẻ trưởng thành hơn. Mặt khác, sai lầm còn giúp tích lũy kinh nghiệm. Người càng có nhiều kinh nghiệm đau thương, cộng với ý chí tự thân, càng dễ gặt hái thành công. Nghịch lý ở chỗ nhiều ông bố bà mẹ với tình yêu con mù quáng, đã bắt con phải hoàn hảo từ đầu đến chân trong khi chính họ mỗi ngày qua đi vẫn phải sửa sai từ những thất bại.

Chúng ta đề cao kinh nghiệm của những người đi trước. Tuy nhiên, xã hội tiến hóa không ngừng. Vì vậy, nhiều kinh nghiệm của ngày hôm qua sẽ trở nên lỗi thời nếu áp dụng cho hôm nay. Theo đó, bố mẹ cần phải liên tục cập nhật thông tin để luôn đi kịp thời đại đồng thời chỉ nên đóng vai trò định hướng cho con. Làm gì khi thấy con lặp lại sai lầm của bố mẹ? Chúng ta phải chấp nhận sự thật đứa trẻ sẽ trưởng thành từ những vấp ngã, thất bại. Vì vậy chỉ đưa ra lời khuyên và để con tự quyết định.

Luôn nhìn nhận vấn đề một cách khách quan, hãy đặt mình vào vị trí của con cái trước khi góp ý cho chúng. Tránh chỉ trích và phán xét con. Khi khuyên bảo, luôn làm chủ cuộc nói chuyện, từ âm điệu cho đến cách sử dụng từ ngữ sao cho trẻ không cảm thấy bị xúc phạm hay tổn thương. Nếu cuộc tranh luận diễn ra lớn tiếng, hãy dừng lại và tạm rời đi chỗ khác. Thường xuyên trò chuyện, trao đổi với con nhằm thấu hiểu và xây dựng tình bạn với con. Nhờ đó, những cuộc đối thoại về sau sẽ trở nên thoải mái trên cơ sở yêu thương và tôn trọng.